Uzay tabanlı veri merkezleri fikri son dönemde SpaceX gibi şirketlerin gündemine girmişti; şimdi Çin de bu alanda somut bir adım attı. Çin merkezli ticari fırlatma şirketi CAS Space‘e ait Kinetica 1 Y18 roketi, 20 Eylül’de dokuz uyduyu yörüngeye taşıdı. Bu uydular arasında en dikkat çekeni, ülkenin ilk entegre ‘roket ve uydu‘ yapay zeka hesaplama projesi olan Supercomputing-1 oldu.
S-AIDC-1 olarak da bilinen uydu, Çinli yapay zeka altyapı şirketi S-AIDC tarafından geliştirildi. Uydu, yüksek çözünürlüklü optik sensörü ve görüntü işleyen yapay zeka bilgisayarını bir arada barındırıyor. Amaç, Dünya gözlem verilerini yer istasyonlarına göndermeden doğrudan uzayda işlemek. Bu sayede bölgeler arası veri işleme süresinin saatlerden dakikalara ineceği belirtiliyor.
Çin’in uzayda hesaplama planı ne kadar büyük?
Haziran ayında Çin hükümeti, roket ve uydu üreticilerini, yarı iletken fabrikalarını ve yapay zeka şirketlerini bir araya getirmeyi amaçlayan Uzay Hesaplama Sanayi İnovasyon Merkezi’ni onaylamıştı. Bu merkezin hedefi, entegre bir ‘uzay hesaplama ağı’ kurmak. Söz konusu girişim, yapay zeka talebiyle patlayan veri merkezi ihtiyacına alternatif bir çözüm arayışının parçası olarak öne çıkıyor. Zira dev veri merkezleri artan elektrik tüketimi, arazi kullanımı, soğutma için su tüketimi ve gürültü nedeniyle yerel tepkilerle karşılaşıyor; 2026’nın ikinci çeyreğinde yaklaşık 68 milyar dolarlık yeni veri merkezi projesi bu tür itirazlarla durduruldu.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
SpaceX’in AI1 projesiyle karşılaştırma nasıl?
Uzay, sınırsız alan, kesintisiz güneş enerjisi erişimi ve doğal soğuk ortam gibi avantajlarıyla veri merkezleri için cazip bir alternatif olarak konuşuluyor. Bu alanda en iddialı proje ise SpaceX‘e ait. Şirket, tepe noktada 150 kW güç sağlayacak AI1 uydusunu geliştiriyor ve 2027 yılına kadar yılda 1 GW’lık uzay yapay zeka hesaplama kapasitesine ulaşmayı hedefliyor. Bu amaçla 6.000 uydu üretecek 11 milyon fit karelik Gigasat tesisinin inşaatına da başlandı. Çin’in tek bir uydusu ise henüz bu ölçekten uzak; ancak yangın, fırtına, sel ya da gemi tespiti gibi görevlerde ham veri yerine sadece işlenmiş sonuçları Dünya’ya göndererek daha pratik ve hızlı bir kullanım örneği sunuyor.
Supercomputing-1, tam anlamıyla bir yörünge veri merkezinden ziyade sınırlı kapasiteli bir kenar (edge) hesaplama denemesi olsa da, Çin’in bu alandaki hızlı ilerleyişi dikkat çekici. Önümüzdeki dönemde bu tür uyduların sayısının artıp artmayacağı ve hangi ülkenin uzay hesaplama yarışında öne geçeceği merakla izlenecek.
Kaynak: Tom's Hardware
YORUMLAR
(0)